Bombaj – Mumbaj
Architektura miasta odzwierciedla historię migracji. Znajdziemy w mieście świątynie hinduistyczne, dźinijskie, buddyjskie, meczety, kościoły, synagogi, miejsca kultu Zaratustrian. Urzekają budowle neoklasyczne i gmachy w stylu wiktoriańskiego gotyku wzniesione w XVIII i XIX wieku przez brytyjskich kolonizatorów. Wzorując się na nich indyjscy architekci utworzyli styl zwany Mumbai Gothic. Dodanie lokalnych elementów architektury islamskiej i hinduistycznej, takich jak kopuły, łuki i minarety, dało początek stylowi indosaraceńskiemu. Dzielnica Marine Drive jest jednym z najbardziej znaczących przykładów architektury Art Deco i Art Nouveau poza Miami, w Stanach Zjednoczonych. Jako najnowocześniejsze miasto w Indiach, Bombaj przyciągał liczne inwestycje międzynarodowe, co sprzyjało powstawaniu wysoko rosnących drapaczy chmur, świadczących o dynamicznym rozwoju metropolii.
Bombaj było i nadal jest najbardziej kosmopolitycznym miastem w Indiach. Mieszkańcy Bombaju to Bombajczycy albo Mumbaikarowie, od nowej nazwy Mumbai. Tutaj najbogatsi przedsiębiorcy żyją obok najbiedniejszych ludzi świata zamieszkujących slumsy. Najbardziej znanym slumsem jest Dharavi to największy slums w Azji, rozciąga się na około 2,1 kilometra kwadratowego i jest domem dla ponad miliona osób. Powstało z potrzeby zakwaterowania tysięcy ludzi, którzy gęstym strumieniem przybywali do miasta marzeń. Nie wszystkim sen o życiu w dobrobycie się spełnił.
Nieprzebrane rzesze ludzi wzajemnie współpracujących tworzyło niezliczone możliwości zatrudnienia. Przykładem tego jest największa w świecie pralnia ręczna Dhobi Ghat, pracuje tutaj 6 tysięcy osób, piorąc około 1 miliona rzeczy dziennie.
W Mumbaju funkcjonuje bardzo unikatowy i wydajny system dostarczania posiłków do miejsc pracy. W tym systemie około 5 tysięcy dabbawalów codziennie dostarcza posiłki około 200 tysiącom pracownikom biurowym. Dabba w hindi znaczy pudełku, pojemnik na jedzenia, a dabbawalla to 'ten od pudełka’, w tym przypadku człowiek zajmujący się rozwożeniem posiłków. Dabbawalowie, w większości ludzie niewykształceni i niepiśmienni są znani z niezwykłej precyzji i efektywności w dostarczaniu tysięcy pudełek z jedzeniem (dabba) bezpośrednio z domów klientów do ich miejsc pracy i z powrotem. Wypracowali system zapisu, który działa z zadziwiającą dokładnością, mając bardzo niski wskaźnik błędów, a jego działanie jest często studiowane przez specjalistów z zakresu logistyki i zarządzania.
BOLLYWOOD
Największa wytwórnia filmów na świecie.
Wielu znalazło zatrudnienie w rozwijającej się prężnie wytwórni filmowej Bollywood. Każdy marzył o roli gwiazdy, lecz ta była zarezerwowana dla kilku wpływowych klanów.
Gdyby chcieć wymienić filmy, które zostały tutaj nakręcone lista byłaby zbyt długa. Kręci się nawet 2 tysiące filmów rocznie. Są one tworzone w konwencji „masala movie” (od masali – miksu indyjskich przypraw), gdzie każdy film łączy elementy różnych gatunków: taniec, śpiew, humor, wielkie namiętności i dramaty. Większość filmów powstających od początku XX w była kręcona na ulicach i w studiach Bombaju. Zachodni turyści są chętnie zatrudniani do roli statystów.
Nasze ulubione filmy: warto zobaczyć smutny, wzruszający Salaam Bombaj (1988r), Smak Curry (2013r), Dhobi Ghat (2010r), Slumdog. Milioner z ulicy (2008r). Polecamy ekranizację świetnej książki „Shantaram”, której akcja w większości rozgrywa się w Bombaju i opiera się na faktach.
Książki godne polecenia, których akcja rozgrywa się w Bombaju to 'Dzieci Północy’ i 'Ostatnie westchnienie Maura’ Salmana Rushdie, a także 'Święte gry’ i „Miłość i tęsknota w Bombaju’ Vikrama Chandry.
MUMBAJ, MUMBAI CZY BOMBAJ?
Nazwa Mumbaju wywodzi się od miejscowej bogini Mumbadevi, czczonej przez lokalna społeczność hinduską. W XVI wieku Portugalczycy nadali miastu nazwę Bom Bahia, co oznaczało „Dobra Zatoka”. Po przejęciu w 1661 roku kontroli nad kolonią, Brytyjczycy zmienili nazwę miasta na Bombay.
Oficjalna zmiana nazwy w językach hindi i angielskim na Mumbai miała miejsce w 1995 roku.
Polska pisownia nazwy to Mumbaj. Wystrzegajcie się słowa Mombaj, neologizmu stworzonego przez polskich podróżnych w ostatnich latach jest niepoprawne.
Obcenie Mumbaj to jedno z największych miast w Indiach, wraz z miastami satelitarnymi tworzy najludniejszą po Delhi aglomerację liczącą 23 miliony mieszkańców. Gęstość zaludnienia w Mumbaju wynosi około 30 tysięcy osób na kilometr kwadratowy, co czyni go jednym z najgęściej zaludnionych dużych miast na świecie.
Miasto powstało na siedmiu wyspach i jest otoczone wodami Morza Arabskiego. Posiada 12 plaż i bogatą historię portową, która odgrywała ważną rolę w handlu z Arabami, Portugalczykami i Brytyjczykami.
W porównaniu z resztą kraju miasto jest dość liberalne.
W Mumbaju znajduje się Park Narodowy imienia Sanjaya Gandhiego, ogromny zielony obszar prawie w centrum miasta, gdzie możemy podziwiać 2400-letnie groty skalne wykute przez mnichów. Ten park jest także domem dla dzikich zwierząt i gęstej tropikalnej roślinności, co czyni go fascynującym miejscem pełnym naturalnych i historycznych skarbów.
Wyspa Elefanta, do której można dotrzeć po godzinnym rejsie statkiem z dzielnicy Colaba, jest znana przede wszystkim z imponującej świątyni boga Siwy, wykutej bezpośrednio w skalnym masywie. To miejsce jest nie tylko archeologicznym ciekawostką, ale także świadectwem starożytnej sztuki rzeźbiarskiej i architektonicznej.
Zapraszamy do odkrycia Mumbaju na kilku naszych trasach. Podczas podróży w czasie święta Holi proponujemy postój w tym miejscu, aby doświadczyć unikatowego charakteru miasta. Architektura kolonialna i Art Deco Mumbaju znajduje się na liście UNESCO.
Z Mumbaju łatwo dotrzeć do Ellory i Ajanty, gdzie znajdują się wspaniałe groty z freskami, płaskorzeźbami oraz posągami Buddów, proroków dzinijskich i bogów hinduskich. Te miejsca są uznane za jedne z najważniejszych zabytków kultury buddyjskiej i hinduistycznej, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Miasto odwiedzamy również podczas wyjazdu jogowego do Goa.
