Andamany i Nikobary to grupa wysp na Oceanie Indyjskim, będąca terytorium Republiki Indii. Historia tych wysp jest fascynująca i wielowymiarowa.
Andamany i Nikobary położone są pomiędzy wschodnią cześcią Zatoki Bengalskiej a Morzem Andamańskim. Andamany składają się z ok. 258 wysp a Nikobary z 61. Nikobary są zamknięte dla turystów. Archipelag to szczyty podwodnego łańcucha górskiego, który ciągnie się przez 755 kilometrów, zaczyna się od Przylądka Nagrais (Nagaye) w Mjanmie i ciągnie się na południe do Sumatry. Najbardziej wysuniętym na południe krańcem terytorium jest Indira Point w Wielkim Nikobarze, który znajduje się zaledwie 146 kilometrow od Sumatry. Archpielag jest bliżej Mjanmy, Tajlandii, Malezji i Indonezji i stanowi najbardziej odizowlowaną część Indii. Siedziba Administracji Wysp znajduje się w Port Blair, która jest połączona z Kalkuta odległością morską 1225 km, z Chennai 1191 km.
Pierwsi mieszkańcy Andamanów i Nikobarów przybyli tam tysiące lat temu.
Badania genetyczne i kulturowe rzucają światło na fascynującą historię rdzennych mieszkańców archipelagu, sugerując, że mogli być odizolowani od innych populacji już ponad 30 000 lat temu, w epoce środkowego paleolitu. Mimo tej izolacji, archeologiczne znaleziska wskazują, że cywilizacja na tych wyspach sięga 2200 lat wstecz. Współcześnie Andamany i Nikobary są zamieszkane przez różne plemiona, takie jak Andamańczycy, Ongowie, Jarwa i Sentinelczycy. Rdzenni mieszkańcy żyją głównie w odosobnieniu, izolując się zachowują swoje unikalne tradycje kulturowe i języki.
Andamany i Nikobary były znane dawno przed ich „odkryciem” przez Europejczyków. Pierwsze opisy wysp znajdują się w traktatach geograficznych Ptolemeusz z II wieku n.e.. Kolejne informacje pochodzą z kroniki chińskiego mnicha i arabskich kupców – podróżników z IX wieku. W tym samym wieku dynastia Chola (Tamilowie z południa Indii) zaczęła wykorzystywać Nikobary jako bazę morską, która stanowiła kluczowy punkt na szlaku handlowym pomiędzy Indiami a Azją Południowo -Wschodnią. Mieszkańcy Nikobarów mieli liczne kontakty ze światem zewnętrznym, ale historia jest trudna do zrekonstruowania, gdyż nie używali języka pisanego. Marco Polo w XIII wieku wspominał o wyspach, opisując je jako dom dla kanibalistycznych plemion, okrutnych tubylców o głowach psów, choć nie jest pewne, czy faktycznie je odwiedził.
Europejskie „odkrycie” Andamanów
Pierwszym Europejczykiem, który odnotował ich istnienie, był prawdopodobnie włoski podróżnik Niccolò de’ Conti w pierwszej połowie XV wieku. Jednak najczęściej przypisuje się odkrycie Andamanów Portugalczykowi Afonso de Albuquerque w 1512 roku, gdyż jego zapisy są bardziej znane i udokumentowane. W kolejnych wiekach Andamany i Nikobary były odwiedzane przez różnych europejskich żeglarzy i odkrywców, ale długo pozostawały poza głównym zainteresowaniem kolonialnym ze względu na trudne warunki i odizolowaną lokalizację.
Kolonizacja Wysp Nicobar rozpoczęła się pod koniec roku 1755, gdy osadnicy z Duńskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej dotarli na te tereny. 1 stycznia 1756 r. wyspy stały się duńską kolonią. Próby osiedlenia zakończyły się niepowodzeniem z powodu powtarzających się epidemii malarii. W latach 1778-1783 William Bolts próbował utworzyć na wyspie kolonię austriacką, błędnie zakładając, że Duńczycy zrezygnowali z roszczeń do wysp. W rezultacie zmienił ich nazwę na Wyspy Teresy.
W 1789 roku Brytyjczycy skolonizowali Andamany, zakładając bazę morską i kolonię karną. W 1794 r. pierwsza grupa 100 więźniów dotarła na wyspę, jednak w 1796 r. osadę opuszczono. Dopiero w 1858 roku Brytyjczycy formalnie anektowali Andamany. W latach 1864-1868 Włosi podjęli próby odkupienia wyspy od Duńczyków. Jednak 16 października 1868 r. Duńczycy sprzedali prawa do Nikobarów – Brytyjczykom. W 1872 r. Andamany i Nikobary zostały zjednoczone pod jednym głównym komisarzem w Port Blair i stały się częścią Indii Brytyjskich. Port Blair – stolica i największe miasto archipelagu, stało się miejscem zesłania dla indyjskich bojowników o wolność (powstanie sipajów). Kolonia karna na „Piekielnej Wyspie” z Cellular Jail (Więzienie Komórkowe) stała się symbolem okrucieństwa i represji wobec indyjskich więźniów politycznych. Brytyjska obecność na Andamanach miała dalekosiężne skutki dla rdzennej ludności wysp. Przywieziono nowe choroby, na które rdzenni mieszkańcy masowo umierali z powodu braku odporności. Ponadto, próby kolonizacji i zmiany sposobu życia tubylców doprowadziły do konfliktów i dalszego osłabienia tych społeczności.
W czasie II wojny światowej Andamany i Nikobary zostały zajęte przez Japonię. Okupacja japońska była okresem brutalnych represji i ciężkich warunków życia dla mieszkańców. Po zakończeniu wojny, w 1945 roku, wyspy powróciły pod kontrolę brytyjską, a w 1947 roku, wraz z uzyskaniem niepodległości przez Indie, stały się częścią niepodległego państwa indyjskiego.
Historyczny moment
To właśnie na Andamanach, a dokładnie w miejscu zwanym Flag Point, przy Marinie w Port Blaire, działacz na rzecz niepodległości Indii – Netaji Subhash Chandra Bose wraz z reprezentantami indyjskich sił zbrojnych 30 grudnia 1943 roku po raz pierwszy zawiesił trójkolorową flagę Indii i deklarował wolność wyspy od okupacji brytyjskiej. Od 1980 roku wyspy stały się kluczowym obiektem obronnym ze względu na ich strategiczne położenie w Zatoce Bengalskiej po drugiej stronie Cieśniny Malakka.
Fala tsunami 26 grudnia 2004 roku
Andamany i Nikobary, leżące w obszarze Oceanu Indyjskiego, są miejscem podatnym na trzęsienia ziemi i tsunami ze względu na swoje położenie na styku płyt tektonicznych. Trzęsienie ziemi o magnitudzie 9,1–9,3, które miało miejsce u wybrzeży Sumatry, spowodowało serię tsunami, które dotarły do różnych regionów Oceanu Indyjskiego, w tym Andamanów i Nikobarów. Epicentrum tego trzęsienia ziemi było jednym z najpotężniejszych odnotowanych w historii i wywołało ogromne fale tsunami. Wyspy zostały zalane falą tsunami o wysokości 10 metrów. Tragedia ta zabrała życie ponad 2000 osób, raniąc 46 000, a co najmniej 40 000 pozbawiła dachu nad głową. Społeczności lokalne i turyści doświadczyli największych strat, podczas gdy rdzenni mieszkańcy przetrwali, przemieszczając się na wzniesienia, w zgodzie z przekazywaną ustnie tradycją, ostrzegającą o ewakuacji po wstrząsach ziemi.
Po tym tragicznym wydarzeniu wprowadzono systemy wczesnego ostrzegania przed tsunami, aby minimalizować skutki podobnych katastrof w przyszłości. Mimo że region ten jest nadal narażony na trzęsienia ziemi i tsunami, wprowadzone środki bezpieczeństwa mają na celu ochronę życia i mienia mieszkańców oraz turystów.
Plemiona zamieszkujące Wyspy Andamańskie są jednymi z najbardziej izolowanych społeczności na świecie, a ich pochodzenie i kultura są unikalne.
Sentinelczycy zamieszkujący wyspę Sentinel Północny, są być może najbardziej izolowanym plemieniem na świecie. Mieszkając tylko 30 kilometrów od 'naszego świata’, Sentinelczycy żyją w izolacji, podobnie jak przed wiekami, pozbawieni dostępu do współczesnej cywilizacji i nieświadomi zmian zachodzących w świecie. Unikają kontaktu, odrzucają interakcje z obcymi a ich społeczność jest chroniona przez indyjskie prawo, które zabrania kontaktowania się z nimi, aby chronić ich przed zewnętrznymi chorobami i zachować ich unikalny sposób życia. Zdarzały się przypadki, kiedy członkowie plemienia Sentinelczyków zaatakowali używając łuków i strzał zabili osoby postronne, w tym białych. Najbardziej znane incydenty to:
Zabójstwo dwóch rybaków w 2006 roku. Indyjscy rybacy, którzy przypadkowo zbliżyli się do Wyspy Sentinel Północny, zostali zabici przez Sentinelczyków. Rybacy zasnęli, a ich łódź dryfowała w stronę wyspy. Ich ciała nie zostały odzyskane z powodu agresywnej postawy mieszkańców wyspy.
Śmierć Johna Allena Chau w 2018 roku. Amerykański misjonarz i podróżnik, John Allen Chau, został zabity przez członków plemienia po próbie wejścia na wyspę w celu nawracania mieszkańców na chrześcijaństwo. Jego działania były nielegalne, ponieważ rząd Indii zakazuje wstępu na wyspę, aby chronić zarówno Sentinelczyków, jak i potencjalnych odwiedzających.
Jarwa są jednym z najbardziej znanych plemion Andamanów. Tradycyjnie polujący utrzymują minimalny kontakt z zewnętrznym światem. Żyją w lasach przybrzeżnych środkowych i południowych Andamanów i słyną z umiejętności łucznictwa.
Ongowie zamieszkujący Małe Andamany, to mała grupa, której populacja znacznie zmniejszyła się w ostatnich dekadach. Mają własny język, który nie jest spokrewniony z żadnym innym, tradycyjnie żyją jako łowcy-zbieracze.
Wielkoandamańczycy – ta grupa etniczna, kiedyś liczniejsza, obecnie jest na skraju wyginięcia. Wielkoandamańczycy mieszkają głównie na kilku wyspach północnych Andamanów. W przeszłości żyli jako lud pół-koczowniczy łowiecko-zbieraczy, jednak ich sposób życia uległ znacznym zmianom pod wpływem kontaktów z zewnętrznym światem. Współcześnie wielu z nich żyje w osadach ustanowionych przez rząd indyjski.
Nikobarczycy choć faktycznie nie są plemieniem z Andamanów, ale z pobliskich Wysp Nikobarskich, są często wspominani w kontekście regionu. Nikobarczycy są bardziej zintegrowani z zewnętrznym światem, niż plemiona andamańskie. Tradycyjnie zajmują się rolnictwem, rybołówstwem i hodowlą.
Plemiona te żyją w ścisłej harmonii z przyrodą i mają głęboko zakorzenione tradycje.
Od 2016 r. populacja rdzennej ludności drastycznie spadła i szacuje się, że wynosi: 44 wielkich andamańczyków, 380 jarawów, 101 ongów, 15 Sentinelczyków.
Indyjski rząd podjął środki w celu ochrony tych unikalnych społeczności, w tym zakaz wstępu na niektóre z ich obszarów, aby chronić ich przed chorobami i zachować ich tradycyjny sposób życia. Jednakże, te plemiona stoją w obliczu wielu wyzwań, w tym zagrożenia ze strony rozwoju, zmian środowiskowych oraz spadku populacji.
Może Cię zainteresować także nasz poradnik podróżny po Andamanach.
W dziale wyjazdy znajdziesz dwie ciekawe propozycje wyjazdów grupowych na Andamany:
